การป้องกันอัคคีภัยและการซ้อมอพยพหนีไฟ

การป้องกันอัคคีภัยและการซ้อมอพยพหนีไฟเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกองค์กร ชุมชน หรืออาคารสูงต้องให้ความสำคัญ เพื่อลดความสูญเสียต่อชีวิตและทรัพย์สินเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินครับ โดยสามารถแบ่งแนวทางปฏิบัติออกเป็น 2 ส่วนหลัก ๆ ดังนี้:

1. การป้องกันอัคคีภัย (Fire Prevention)

การป้องกันคือหัวใจสำคัญในการลดโอกาสการเกิดไฟไหม้ตั้งแต่ต้นทาง ซึ่งมีหลักปฏิบัติที่ควรทำอย่างสม่ำเสมอ:

• การจัดการระบบไฟฟ้า: * ตรวจสอบสายไฟและปลั๊กไฟให้อยู่ในสภาพดี ไม่ฉีกขาดหรือชำรุด

  • ไม่เสียบปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าหลายชนิดในเต้ารับเดียวกันจนเกินกำลัง (Overload)

  • ปิดและถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ไม่ใช้งานทุกครั้ง

• การดูแลสถานที่และวัสดุไวไฟ:

  • จัดเก็บสารเคมี แก๊สหุงต้ม หรือวัสดุที่ติดไฟง่ายไว้ในที่ร่ม มีอากาศถ่ายเท และห่างจากแหล่งความร้อน

  • แยกขยะที่เป็นเชื้อเพลิง เช่น กระดาษ รังกระดาษ หรือเศษผ้า ไม่ให้สะสมหนาแน่น

• การเตรียมพร้อมของอุปกรณ์ดับเพลิง:

  • ติดตั้งถังดับเพลิงในจุดที่มองเห็นง่าย ไม่มีสิ่งกีดขวาง และตรวจสอบเกจวัดความดันให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน (แถบสีเขียว) เป็นประจำทุกเดือน

  • ติดตั้งระบบแจ้งเตือนภัย เช่น เครื่องตรวจจับควัน (Smoke Detector) หรือเครื่องตรวจจับความร้อน (Heat Detector) และสปริงเกอร์พ่นน้ำให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน

2. การซ้อมอพยพหนีไฟ (Fire Drill)

การซ้อมอพยพหนีไฟตามกฎหมายกำหนดให้สถานประกอบการต้องจัดให้มีการฝึกซ้อมอย่างน้อย ปีละ 1 ครั้ง เพื่อให้ทุกคนเกิดความคุ้นชินและไม่ตื่นตระหนกเมื่อเกิดสถานการณ์จริง โดยมีขั้นตอนปฏิบัติและแผนภาพจำลองดังนี้:

💡 ขั้นตอนปฏิบัติเมื่อเกิดเหตุและขั้นตอนการซ้อม

1. เมื่อพบเหตุเพลิงไหม้: ให้ตะโกนบอกผู้อื่น หรือกดสัญญาณเตือนภัย (Manual Station) ทันที

2. ระงับเหตุเบื้องต้น: หากเพลิงไหม้ยังเป็นจุดเล็ก ๆ และมีความปลอดภัย ให้ใช้ถังดับเพลิงเคมีเข้าช่วยดับไฟ แต่หากไฟเริ่มลุกลามให้ละทิ้งทันที

3. การอพยพ:

   • ให้เดินอย่างรวดเร็วไปยัง "ทางหนีไฟ" ที่ใกล้ที่สุด (ห้ามวิ่ง เพราะอาจล้มและเหยียบกันได้)

   • ห้ามใช้ลิฟต์เด็ดขาด ให้ใช้บันไดหนีไฟเท่านั้น เนื่องจากไฟฟ้าอาจดับและทำให้ติดอยู่ภายใน

   • หากมีควันไฟหนาแน่น ให้ก้มตัวต่ำลงใกล้พื้น (เนื่องจากอากาศบริสุทธิ์จะอยู่ด้านล่าง) และใช้ผ้าชุบน้ำปิดจมูกและปาก

   • ก่อนเปิดประตูทุกบาน ให้ใช้หลังมือแตะบานประตูหรือลูกบิดก่อน หากมีความร้อนห้ามเปิดเด็ดขาด เพราะอาจมีไฟอยู่ภายนอก

4. รวมพลที่จุดนัดพบ (Assembly Point): ทุกคนต้องไปรวมกัน ณ จุดที่กำหนดไว้ภายนอกอาคาร เพื่อให้หัวหน้างานหรือผู้รับผิดชอบเช็กรายชื่อว่ามีใครติดค้างอยู่ภายในอาคารหรือไม่