งานจัดชั้นหนังสือในห้องสมุด

การจัดชั้นหนังสือในหอสมุด

     งานจัดหนังสือหรืองานดูแลความเรียบร้อยของหนังสือบนชั้น มักถูกเรียกเป็นคำศัพท์เฉพาะทางในสายงานห้องสมุดว่า "งานจัดชั้น" Shelving เป็นคำที่ตรงตัวที่สุดหมายถึงการนำหนังสือที่ถูกคืนหรือถูกหยิบมาวางที่รถเข็น ชั้นพัก กลับเข้าประจำที่เดิมตามเลขหมู่ งานจัดชั้นหนังสือถือเป็นหัวใจ ของการบริการในห้องสมุดเพราะหากจัดหนังสือผิดที่เพียงเล่มเดียว อาจทำให้หนังสือนั้นหายไปจากระบบทันที เพราะผู้ใช้บริการ เจ้าหน้าที่และบรรณารักษ์หาไม่พบ                                                          

     งานสำรวจชั้น Shelf Reading คือการเดินตรวจเช็กหนังสือว่าวางเรียงตามลำดับเลขหมู่ถูกต้องหรือไม่ ป้องกันกรณีหนังสือหลงชั้น และในบางครั้งหากเจอหนังสือชำรุดก็จะทำการคัดแยกส่งไปงานซ่อมบำรุงรักษาตามลำดับขั้นตอน และการสำรวจชั้นควรเว้นที่ว่างเผื่อมีหนังสือใหม่มาเพิ่ม ควรวางหนังสือให้เต็มเพียง2/3 หรือ3/4 ของความยาวชั้น เพื่อให้มีพื้นที่สำหรับแทรกหนังสือที่ได้มาใหม่โดยไม่ต้องขยับชั้นทั้งหมดบ่อยๆ ใช้ที่คั่นหนังสือBook Supports ใช้ที่คั่นเพื่อประคองหนังสือให้ตั้งตรง ป้องกันหนังสือบิดเบี้ยวหรือชำรุด หนังสือเป็นทรัพยากรสารเทศหลักที่มีอยู่ในห้องสมุด จึงต้องมีการจัดเก็บให้ตรงหมวดหมู่และตำแหน่งที่ถูกต้อง ตามหลักของการจัดหมวดหมู่เนื้อหาของหนังสือ เพื่อให้สะดวกแก่การค้นหาของผู้ใช้บริการ โดยรวบรวมหนังสือที่ผู้ใช้บริการอ่านเสร็จแล้ว และนำหนังสือวางไว้ที่ชั้นพักหนังสือหรือรวบรวมหนังสือที่อยู่ตามโต๊ะต่างๆ มาดำเนินการเพื่อเตรียมการจัดชั้นหนังสือโดยแยกเป็นหนังสือภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ หนังสือเก่าหนังสือใหม่แยกตามปีพ.ศ. รวมถึงการรวบรวมหนังสือจากเคาน์เตอร์บริการ ตู้รับคืนหนังสือที่ผู้ใช้คืน

      งานจัดชั้นหนังสือในห้องสมุดเป็นการเรียงลำดับทรัพยากรให้ถูกต้องตามระบบ เช่น ทศนิยมของดิวอี้ 000-999 เรียงจากเลขหมู่น้อยไปมาก จากซ้ายไปขวา และบนลงล่าง โดยตรวจสอบเลขเรียกหนังสือ Call Number ที่สันหนังสือ อักษรผู้แต่ง และเลขประจำตัวผู้แต่ง เพื่อให้ผู้ใช้หาหนังสือได้ง่ายและเป็นระเบียบ ระหว่างการจัดชั้นหนังสือ หากพบว่าหนังสือบนชั้นอยู่ผิดตำแหน่งหรือหนังสือบนชั้นล้ม ดำเนินการ การแก้ไขจัดเรียงใหม่ให้ถูกต้องและจัดให้เป็นระเบียบเรียบร้อย การดูแลรักษาความเรียบร้อย โดยจัดสันหนังสือให้เสมอกัน ดึงสันออกมาให้เสมอกับขอบชั้น เพื่อความสวยงามและป้องกันฝุ่นสะสมด้านหน้า ส่วนป้ายบอกหมวดหมู่ ติดบอกเลขหมู่หรือชื่อประเภทไว้ที่หัวชั้นและระหว่างช่วงชั้นเพื่อประหยัดเวลาผู้ใช้ เวลาค้นหา